Krzem ( Si )
Krzem ma podobne właściwości chemiczne jak węgiel.
Wiemy, że jest jednym z niezbędnych dla człowieka minerałów, ale mało wiadomo o tym, jak jest wchłaniany, metabolizowany i jakie spełnia funkcje w organizmie.
W przyrodzie występuje przede wszystkim w postaci dwutlenku krzemu i krzemianów. Związki organiczne krzemu są o wiele szybciej wchłaniane i skuteczniej wykorzystywane niż związki nieorganiczne. Minerał jest wchłaniany w jelitach i transportowany z krwią do mięśni, kości, ścięgien, paznokci, chrząstek i mózgu. Dość dużo krzemu znajduje się w węzłach chłonnych. Nadmiar krzemu wydalany jest z moczem.
Dotychczas nie ustalono zalecanego dziennego spożycia dla tego pierwiastka. Przeciętnie człowiek ma w organizmie ok. 7 g tego minerału, czyli więcej niż żelaza i miedzi, a to sugeruje, że dzienne zapotrzebowanie wynosi blisko 20-30 mg.
Niedobory krzemu trudno ustalić, ponieważ nie wiadomo, jaki jest jego optymalny poziom w organizmie, a poza tym nie bardzo wiadomo, jak mierzyć jego poziom we krwi.
Krzem w naszym organizmie
- Odgrywa ważną rolę w tworzeniu materiału wyjściowego dla tkanki łącznej. Wydaje się, że wykazuje on zdolność stymulacji osteoblastów, czyli komórek tworzących kość. Duże stężenie krzemu w osteoblastach ma decydujące znaczenie dla aktywności tych komórek.
- Ułatwia tworzenie białek kolagenu i elastyny, dzięki którym tkanka łączna jest kurczliwa i elastyczna.
- Krzem zyskał popularność jako środek na wzmocnienie włosów i paznokci, choć takie działanie minerału nie zostało potwierdzone w badaniach kontrolnych.
- Inne doświadczenia udowodniły korzystny wpływ krzemu na tworzenie się kości.
- Chorzy po operacji wymiany stawu biodrowego przeprowadzonej w wyniku złamania lub zmian zwyrodnieniowych mogą przyjmować dodatkowo krzem i bor, gdyż te minerały pomagają w tworzeniu się nowych struktur kostnych dokoła nowego stawu i stabilizują go. Szczególnie ważne jest to w przypadku ludzi starszych, u których wzrost kości jest wolniejszy niż u młodych.
- Prawdopodobnie krzem działa też skutecznie w zapobieganiu i leczeniu osteoporozy. Prowadzone są badania w celu określenia sposobu, w jaki wapń, magnez, krzem i bor razem współdziałają w tworzeniu się kości.
- Krzem może mieć związek z rozwojem miażdżycy tętnic, gdyż jego poziom w ścianach naczyń obniża się z wiekiem i wraz z rozwojem miażdżycy. Spadek poziomu krzemu może spowodować arteriosklerozę, choć może też być skutkiem tej choroby.
Niedobór krzemu sprzyja powstawaniu takich objawów jak: obgryzanie paznokci, swędzenie w odbytnicy, zgrzytanie zębami podczas snu (głównie u dzieci). Występują również pęknięcia skóry, opuchnięta tarczyca, powiększona wątroba, swędzenie skóry. Głód krzemowy prowadzi do przewlekłych chorób skóry, kości i błon śluzowych Skóra staje się szorstka. Powstaje nadmiar wydzielin czy krwawienia w różnych częściach ciała. Pojawiają się również żylaki, utrata smaku. Mogą się rozwijać guzy w tkance łącznej (w chrząstkach).
Źródła krzemu w diecie
Pierwiastek znajdujący się głównie w mleku i warzywach.
Kategoria MIKROELEMENTY