Bez czarny (Sambucus nigra)

Duży krzew lub małe drzewo z rodziny przewiertniowatych. Liście duże, ciemnozielone, spodem nieco owłosione. Kwiaty jasnokremowe o silnym, duszącym zapachu, zebrane w płaskie, szerokie baldachy. Kwitnie obficie i wygląda wtedy pięknie, jak okryty delikatną, kremową koronką. Rośnie pod budynkami i płotami, w sadach i ogrodach, na skraju łąk i lasów, przy drogach. Ciekawe, że gdy rośnie na wapiennym podłożu ma zapach o wiele słabszy, prawie niewyczuwalny.
Surowcem zielarskim są kwiaty i owoce. Kwiaty bzu czarnego zawierają flawonoidy, aminy, kwasy organiczne, około 0,03% olejku lotnego, garbniki, związki fenolowe, do 9% soli mineralnych, glukozę, aldehyd benzoesowy oraz niezidentyfikowany związek potopędny. Owoce zawierają kwasy organiczne, około 20% cukrów redukujących, około 3% garbników, antocyjany, karotenoidy, witaminę C i zespół witamin B.
Zbiór kwiatów przypada na drugą połowę maja i początek czerwca. Zbierać je trzeba przed południem, zaraz po obeschnięciu z rosy. Ścina się całe baldachy (np. starymi nożyczkami) i suszy je w przewiewnym miejscu, w temperaturze nie przekraczającej 35°C, w cieniu. Należy uważać, by kwiatów nie gnieść, bo czernieją. Owoce zbieramy wtedy, gdy są całkowicie dojrzałe, fioletowoczarne. Zwykle robimy to w sierpniu- wrześniu. Ścinamy delikatnie całe baldachy, a w domu zdejmujemy owoce widelcem, uważając by ich nie gnieść. Suszymy je tak jak czarne jagody, rozłożone na emaliowanej blaszce, w ciepłym piecu. Jeśli mamy zamiar robić z owoców przetwory (np. sok), to całe baldachy wkładamy po umyciu do garnka, podlewamy odrobiną wody, by nie przywarły i rozgotowujemy pod przykryciem, a następnie wyciskamy sok przez płótno, odrzucając baldachy.
Najważniejszą zaletą naparu z kwiatów czarnego bzu jest silne działanie napotne. Medycyna ludowa od dawna stosowała go w czasie zaziębień i grypy, zalecając również popijanie soku z owoców. Działając napotnie, bez działa jednocześnie przeciwgorączkowo. Napar z kwiatów stosuje się obecnie również w przewlekłych a łagodnych stanach nieżytowych i zapalnych nerek, dróg moczowych i pęcherza. Płucze się nim gardło w anginie i zapaleniu gardła, a także jamy ustnej.
Owoce bzu czarnego działają przeciwbólowo w bólach pochodzenia ośrodkowego. Zagęszczony odwar z owoców pije się w migrenie, bólach neuralgicznych, zapaleniu nerwu trójdzielnego i rwie kulszowej: 15-20 g suszonych owoców bzu czarnego zalać szklanką wody, gotować 20 minut, odcedzić, wypić. Można stosować 1-2 razy dziennie.
W starożytnym Rzymie używano bzu do farbowania włosów. We Francji bez wchodzi w skład „herbaty zdrowia”, w Czechosłowacji przyrządza się z niego „lemoniadę”.

Uwaga: niedojrzałe owoce bzu czarnego są szkodliwe dla zdrowia, natomiast dojrzałe są tak nietoksyczne, że można je podawać nawet małym dzieciom.

Ciekawostka

Jako ciekawostkę podajemy jeszcze jedno zastosowanie bzu czarnego – tym razem kory. Zbiera się jesienią korę bzu z 2-, 3-letnich gałązek. 2 garście takiej suszonej kory zalewa się litrem zimnej wody i gotuje tak długo, aż zostanie połowa wywaru. Pije się go raz dziennie – pół szklanki po kolacji, przed snem (niesmaczne!). Tym środkiem odchudzały się już damy dworu we wczesnym średniowieczu, gdy smukłe .„gotyckie” sylwetki były niemal równie modne jak dziś. Na początku XX wieku odchudzające działanie wywaru z kory czarnego bzu potwierdzili badacze francuscy i odkąd moda na chudnięcie objęła Francję, średniowieczny „eliksir” odchudzający znowu wrócił do łask.

Zapytania z Google:

  • kora czarnego bzu odchudzanie
  • czarny bez witaminy
  • czarny bez kora
  • KORA BZU CZARNEGO
  • czarny bez zalety
  • kora z czarnego bzu gdzie kupic
  • kora czarnego bzu gdzie kupić
  • kora czrnego bzu
  • kora czarny bez
  • kora czarnego bzu dzialanie

Comments are closed.