Drapacz lekarski (Cnicus benedictus)

Inaczej zwany knikus benedyktyński, to jednoroczna roślina z rodziny Złożonych (Compositae), występuje w stanie naturalnym w krajach basenu Morza Śródziemnego, w Europie Środkowej nie rośnie dziko. W Polsce drapacz bywa uprawiany na plantacjach i dobrze się udaje.

Drapacz lekarski z wyglądu przypomina oset. Łodygę ma wzniesioną, do 40 cm wysoką, silnie rozgałęzioną, podłużnie bruzdowaną, zwykle nieregularnie pięciokątną, pokrytą lepkimi, odstającymi włoskami. Liście przyziemne są podłużnie lancetowate,  długości do 20 cm, ogonkowe. Liście łodygowe mniejsze, bezogonkowe, nasadą obejmują łodygę i spływają po niej listewkowato. Blaszki liściowe są nieregularne, na brzegach kolczasto ząbkowane. Każdy wycinek zakończony jest kolcem. Kwiaty zebrane w duże kolczaste koszyczki o koronie żółtej.

Do celów leczniczych zbiera się górne części pędów w okresie rozkwitania, odrzuca grubsze, zdrewniałe fragmenty łodyg, a otrzymane liście i kwiatostany suszy w suszarniach naturalnych w cieniu i przewiewie.

Ziele zawiera 7 związków pochodnych germakranu, zwanych kardolinami, zawierających w swej strukturze nienasycony lakton seskwiterpenowy. Wśród nich znajduje się znana wcześniej knicyna o gorzkim smaku. Według norm aptecznych wskaźnik goryczy powinien wynosić około 20. W testach farmakologicznych wykazano słabą aktywność przeciwbiałaczkową tych związków. Ponadto występuje w zielu interesujący związek o działaniu antybiotycznym – dodekanotetraina i kilka pokrewnych z grupy poliacetylenów, a także laktonowe lignany, jak nortracholozyd, trechelogenina i arktigenina, garbniki, flawonoidy, jak pochodne apigeniny i kemferolu, ponadto ślady olejku eterycznego i do 12% soli mineralnych.

Substancje goryczowe ziela drapacza drażnią zakończenia nerwów w kubkach smakowych i za pośrednictwem ośrodkowego układu nerwowego kierują bodźce do nerwów wydzielniczych w błonie śluzowej żołądka. Zwiększa się dzięki temu ilość śliny oraz wytworzonego soku żołądkowego, obfitującego w kwas solny, niezbędny do pobudzania procesu trawienia białka. Gorycze poprawiają więc trawienie pokarmów i zwiększają łaknienie. Efekt pobudzenia jest niewielki, gdy procesy trawienia przebiegają prawidłowo, natomiast duży u osób cierpiących na brak apetytu i dyspepsję. Ponieważ działanie związków goryczowych ujawnia się dopiero po upływie 30 do 60 minut, należy przyjmować je w takim właśnie czasie przed posiłkami.
Ziele drapacza ma również słabe własności odkażające wobec niektórych bakterii, np. gronkowców, a nawet niektórych wirusów (m.in. półpasiec).
Dzięki zawartości flawonoidów przetwory z drapacza zwiększają wydalanie moczu, a ponadto uważane są za dobry środek regulujący przemianę materii. Uzupełniają także zapotrzebowanie organizmu na sole mineralne, a zwłaszcza na niektóre mikroelementy.
Wykazuje dobroczynne działanie na błony śluzowe żołądka i jelit, działa wiatropędnie, poprawia apetyt, korzystnie wpływa na wątrobę przez pobudzenie jej czynności, zwiększa wydzielanie żółci. Reguluje przemianę materii, ma słabe działanie moczopędne, bakteriobójcze, przeciwdziała nadmiernej fermentacji jelitowej, jednocześnie dostarczając naszym organizmom cennych mikroelementów, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania.

Drapacz lekarski przyjmowany w większych dawkach niż jest to zalecane wywołują nudności, wymioty i biegunki.

Zapytania z Google:

  • drapacz lekarski
  • oset właściwości lecznicze
  • oset wlasciwosci lecznicze
  • oset właściwości zdrowotne
  • drapacz lekarski właściwości
  • oset właściwości
  • oset zastosowanie w lecznictwie
  • rosliny z rodziny - oset
  • szanta

Comments are closed.