Janowiec barwierski (Genista tinctoria)

Krzew z rodziny motylkowatych (Papilionaceae), występujący w stanie naturalnym niemal w całej Europie i Małej Azji. W Polsce jest pospolity na całym niżu i w dolnych partiach gór. Rośnie w suchych lasach, zaroślach i na słonecznych wzgórzach.
Janowiec ma łodygi do 60 cm wysokie o wzniesionych lub dźwigających się gałązkach. Liście podłużne lub równowąskolancetowate, po brzegach i spodem wzdłuż nerwów owłosione, z szydłowatymi przylistkami. Kwiaty żółte, grzbieciste, motylkowate, zebrane w grona na szczytach pędów i gałązek. Kielich nagi, co najwyżej na brzegu omszony. Owocem jest strąk prawie zawsze nagi, zawierający 6-10 brunatnych nasion.

Do celów leczniczych zbiera się górne, niezdrewniałe, ulistnione części łodyg janowca w czerwcu lub lipcu w okresie zakwitania i suszy w cieniu i przewiewie.

Ziela janowca używano niegdyś do barwienia tkanin wełnianych, bawełnianych, lnianych i jedwabnych na kolor żółty i pomarańczowy.

Ziele janowca zawiera alkaloidy chinolizydynowe, jak cytyzyna, lupanina i anagiryna, flawonoidy, jak genistyna, genisteina i luteolina, garbniki, związek goryczowy, ślady olejku eterycznego oraz sole mineralne.

Wykazuje silne własności moczopędne, umożliwia szybkie wydalanie z organizmu nadmiaru płynów oraz szkodliwych produktów przemiany materii. Występująca w zielu genisteina, należąca do grupy izoflawonów, ma silne własności estrogenne.
Alkaloidy ziela janowca, zwłaszcza cytyzyna, pobudzają zarówno ośrodkowy, jak i autonomiczny układ nerwowy, a zwłaszcza ośrodki wegetatywne w rdzeniu przedłużonym. W wyniku tego zwiększa się częstotliwość i amplituda ruchów oddechowych, podnosi ciśnienie krwi, wzmaga transpiracja i perspiracja skóry, a także ruchy perystaltyczne jelit. Nieznacznie zostają pobudzone ośrodki wymiotny i kaszlowy. Na autonomiczny układ nerwowy alkaloidy janowca działają podobnie do nikotyny. Początkowo pobudzają zwoje nerwowe, a w większych dawkach porażają je na skutek zahamowania przenoszenia bodźców w synapsach nerwowych.
Wyciągi z ziela janowca stosuje się w osłabieniu czynności nerek, zapaleniu pęcherza i dróg moczowych, obrzękach, a pomocniczo w niektórych chorobach przemiany materii, gośćcu, skazie moczanowej, kamicy moczowej, a także w niektórych chorobach skórnych, spowodowanych nagromadzeniem substancji toksycznych w ustroju. Podawany jest jako środek ułatwiający wypróżnienie, gdyż wzmaga perystaltykę jelit. Wraz z innymi ziołami wykorzystywany jest jako środek podwyższający ciśnienie krwi.

Działania niepożądane. Ziele janowca wyróżnia się silnym działaniem i w dawkach wyższych od leczniczych powoduje nudności i wymioty oraz kurcze toniczno-kloniczne, zbliżone do strychninowych.

Zapytania z Google:

  • janowiec barwierski
  • zioła podwyższające ciśnienie
  • ziele janowca
  • janowiec roślina
  • zioła podwyższające ciśnienie krwi
  • janowiec zioło
  • Ziele janowiec
  • janowiec ziolo
  • janowiec roślina właściwości
  • ziele janowca zastosowanie

Comments are closed.