Kminek zwyczajny (Carum carvi L.)

Roślina dwuletnia z rodziny baldaszkowatych (Umbelliferae). Występuje w Europie od Francji przez Niemcy poza wschodnie granice Polski aż po Ural, w Azji na Syberii po Himalaje. W Polsce rośnie pospolicie na łąkach, miedzach, przydrożach i pastwiskach. Kminek należy do najstarszych roślin znanych ludzkości, a jego owoce zostały znalezione w nawodnych budowlach neolitycznych w Niemczech, tzw. palofitach. Obecnie jest uprawiany w wielu krajach, niekiedy na dużą skalę.

W I roku wytwarza przyziemną rozetę liści oraz gruby korzeń spichrzowy, w II roku wydaje łodygę do 80 cm wysoką, nagą, dętą, kanciastą, dwudzielnie rozgałęzioną. Kwiaty ma małe, zwykle białe, tylko niekiedy różowe. Kwitnie w maju lub czerwcu. Owocem jest charakterystyczna wydłużona rozłupka, rozpadająca się na dwie niełupki.

Do celów leczniczych zbiera się dojrzałe owocostany kminku, suszy w miejscach przewiewnych i omłaca owoce. W uprawie plantacyjnej kosi się dojrzewające rośliny, suszy, młóci i odwiewa owoce. Owoce czasem są błędnie nazywane nasionami. Z surowca przez destylację otrzymuje się olejek kminkowy – Oleum Carvi, a z niego główny związek karwon.

Owoce zawierają olejek eteryczny w ilości do 8,2%, a w nim jest do 75% karwonu, ponadto limonen oraz bardzo małe ilości innych składników. Poza tym w owocach występuje do 22% oleju tłustego, do 25% związków białkowych oraz cukry, flawonoidy, kwasy organiczne, związki kumarynowe, sole mineralne i inne.

Owoce kminku działają na przewód pokarmowy, drogi żółciowe, wątrobę, nerki i skórę. Mają właściwości rozkurczowe na mięśnie gładkie jelit, przewodów żółciowych i zwieracza Oddiego, regulującego dopływ żółci i soku trzustkowego do dwunastnicy. Po podaniu doustnym wzmagają wydzielanie soku żołądkowego, poprawiają apetyt i trawienie. Kminek jest środkiem wiatropędnym, ułatwiającym bezbolesne odejście gazów, co ma szczególne znaczenie dla małych dzieci i młodzieży, a także dla osób w wieku podeszłym, cierpiących na atonię jelit. Istotne jest również działanie żółciopędne i żółciotwórcze, które nie jest zbyt energiczne, lecz wyraźnie uchwytne.
Niekiedy wykorzystuje się kminek i pozostającą po wymłóceniu słomę kminkową do zwiększenia laktacji u karmiących matek oraz zwierząt domowych.
Ponadto kminek wykazuje nieznaczne i nie zawsze uwidoczniające się działanie moczopędne oraz bakteriobójcze, ponieważ aktywne związki zawarte w olejku eterycznym i flawonoidy są trudno rozpuszczalne w wodnych naparach. Znacznie lepiej działa olejek kminkowy podawany doustnie w odpowiedniej dawce, a najwyższą skuteczność osiąga, gdy jest stosowany na skórę w przypadkach powierzchniowych zakażeń bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych (świerzb).
Niekiedy obserwowano też działanie wykrztuśne kminku.

Przetwory z kminku, stosowane w zalecanych dawkach leczniczych, nie wykazują działania toksycznego.

Znaczenie kminku jako przyprawy jest ogólnie znane, nieodłącznie związane z jego właściwościami leczniczymi. Wszystkie bardziej znane przyprawy są aromatyczne, gdyż zawierają swoiste olejki eteryczne, jednocześnie są znanymi lekami. Istotny sens stosowania przypraw ziołowych opiera się na wywieranym przez nie działaniu fizjologicznym na organizm.
Duże ilości kminku wykorzystuje się jako przyprawę do chleba i innego pieczywa, potraw mięsnych, wędlin, warzyw, sałatek, zup, niektórych gatunków sera i likierów. Zmielony wchodzi w skład mieszanek przyprawowych. Natomiast olejek kminkowy służy jako dodatek do mydeł, płynów odkażających, kremów kosmetycznych, past do zębów i perfum.

Zapytania z Google:

  • kminek
  • kminek działanie
  • kminek właściwości
  • kminek wlasciwosci zdrowotne
  • kminek wlasciwosci
  • kminek zwyczajny
  • kminek właściwości lecznicze

Comments are closed.