Kozieradka pospolita (Trigortella foenum graecum L.)

Jednoroczna roślina z rodziny motylkowatych, pochodząca z Małej Azji oraz rejonu Morza Śródziemnego. Obecnie jest uprawiana w wielu krajach, w tym również w Polsce, w niewielkich ilościach.

Przypomina nieco wyglądem koniczynę. Łodyga ma wysokość 20-60 cm, w górnej części jest owłosiona. Liście złożone trójlistkowe z przylistkami. Kwiaty grzbieciste, motylkowate, bladożółtawe, wyrastające pojedynczo lub parami z kątów liści. Owocem to długi strąk, przypominający rogi koziorożca.

Do celów leczniczych kosi się uprawiane rośliny po dojrzeniu owoców, suszy i młóci w celu otrzymania nasion. Surowcem leczniczym jest nasienie kozieradki.

Nasiona kozieradki zawiera 20 do 30% substancji śluzowych, składających się głównie z galaktomannanów, a także saponiny o szkielecie sterolowym (do 0,3%, np. pochodne diosgeniny, jamogeniny, tigogeniny i gitogeniny), flawonoidy (np. witeksyna, izowiteksyna i wicenina), witaminy (np. PP), tłuszcze do 10%, białka do 30%, cholinę, lecytynę, alkaloid trygonelinę do 0,4%, gorycze, ślady olejku eterycznego i sole mineralne.

Nasiona kozieradki były od dawna uznawane za lek śluzowy, przede wszystkim do użytku zewnętrznego. Badania wykazały, że stosowane doustnie wywierają u ludzi i zwierząt działanie pobudzające czynności wydzielnicze oraz wzmagające mechanizmy odpornościowe. Nasiona i wyciągi z nasion zwiększają wydzielanie soku żołądkowego i trzustkowego oraz śliny, ułatwiają trawienie pokarmów i przyswajanie ich składników, zwłaszcza aminokwasów. Powodują uchwytny przyrost wagi ciała, mają więc właściwości ogólnie wzmacniające. Ponadto pobudzają czynność krwiotwórczą szpiku kostnego i przyczyniają się do zwiększenia ilości czerwonych krwinek. Ponieważ jednocześnie wzrasta liczba krwinek białych, podnosi się tym samym odporność organizmu na patogenne szczepy bakterii. Nasiona mają też słabe działanie przeciwcukrzycowe. Zalety kozieradki są jednak rzadko wykorzystywane, z uwagi na jej nieprzyjemny, przenikliwy zapach. Dlatego surowiec nieczęsto wchodzi w skład mieszanek ziołowych stosowanych wewnętrznie.
Zewnętrznie stosuje się sproszkowane nasiona kozieradki jako lek zmiękczający do kompresów i okładów w ropnym zapaleniu skóry, naczyń chłonnych i tkanki łącznej oraz w czyrakach.

W zalecanych dawkach kozieradka pospolita nie wykazuje objawów szkodliwych.

Nasiona kozieradki służą za przyprawę do niektórych serów, a także ostrych sosów typu curry, ulubionych zwłaszcza w południowo-wschodniej Azji.
Rozdrobnione nasiona kozieradki dodawano do mieszanek paszowych jako środek tuczący i zwiększający apetyt u zwierząt. Ostatnie jednak badania wykazały słabe działanie kozieradki w tym kierunku. Poza tym ostra, nieprzyjemna substancja zapachowa nasion kozieradki przechodzi do mleka zwierząt karmionych, psując jego jakość.

Zapytania z Google:

  • kozieradka pospolita
  • kozieradka
  • kozieradka dawkowanie
  • czy kozieradka jest szkodliwa

Comments are closed.