Krwawnik pospolity (Achillea millefolium L.)

Bylina z rodziny złożonych, występująca w Europie, umiarkowanej części Azji oraz w Ameryce Północnej. W Polsce rośnie bardzo pospolicie w całym kraju na suchych łąkach, miedzach, przydrożach i skrajach lasów. Tworzy liczne podgatunki i rasy chemiczne.

Krwawnik pospolity wytwarza cienkie kłącza z podziemnymi rozłogami. Łodygi ma sztywne, prosto wzniesione do 80 cm wysokości, słabo rozgałęzione tylko w górnej części, zakończone płaskim baldachogronem białych lub różowych kwiatów, zebranych w drobne koszyczki. Liście dolne krótkoogonkowe, górne siedzące, ustawione skrętolegle, ciemnozielone, owłosione, w zarysie lancetowate, zwykle 4-krotnie dłuższe od szerokości, podwójnie lub potrójnie pierzastosieczne, o wycinkach lancetowatych, szydlasto zakończonych.

Do celów leczniczych ścina się od czerwca do września górne części pędów, długości do 25 cm w okresie rozkwitania i suszy. Zbiera się również same kwiatostany i suszy jak ziele.

Ziele krwawnika zawiera 0,25-0,5% olejku eterycznego (jego składnikami jest m.in. azulen, cyneol, borneol, α- i β-pinen), ponadto glikozyd cyjanogenny zwany achilleiną, flawonoidy, cholinę, do 3% garbników, kwas askorbowy, furanokumarynę oraz sole mineralne obfitujące w związki manganu.
W kwiatach znaleziono około 0,5%, a niekiedy więcej, olejku eterycznego o podobnym składzie, jak w zielu, cholinę, flawonoidy i sole mineralne.

Ze względu na urozmaicony skład chemiczny ziele krwawnika wykazuje wielokierunkowe działanie. Od wieków uchodzi za środek powstrzymujący krwawienia, co uwidoczniło się nawet w polskiej nazwie tej rośliny. Sądzi się, że przetwory z ziela krwawnika hamują mikrokrwawienia, m.in. z uszkodzonych naczyń włosowatych w przewodzie pokarmowym.
Obserwuje się ponadto działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie jelit, dróg żółciowych i moczowych, przypisywane flawonoidom. Dzięki temu ziele wzmaga nieznacznie przepływ żółci do dwunastnicy, nieco zwiększa dobową ilość wydalanego moczu, a także osłabia ból wywołany skurczem jelit lub kolką jelitową. Działa ogólnie odtruwająco, usuwa z moczem toksyczne produkty przemiany materii oraz te związki, które wniknęły do organizmu z zewnątrz. Pobudza u kobiet miesiączkowanie i łagodzi bóle w bolesnym miesiączkowaniu.
Gorzka substancja achilleina pobudza w niewielkim stopniu receptory smakowe i za pośrednictwem ośrodkowego układu nerwowego zwiększa wydzielanie soku żołądkowego i usprawnia trawienie oraz przyswajanie pokarmów. Wyciągi działają wiatropędnie i są podawane zwłaszcza dzieciom, młodzieży i osobom starszym.
Dzięki obecności garbników oraz olejku eterycznego, zawierającego azulen, ziele i kwiaty krwawnika działają przeciwzapalnie i słabo bakteriostatycznie.

Dotknięcie świeżej rośliny wywołuje u niektórych osób odczyn alergiczny i wysypkę. Natomiast przetwory z krwawnika, podawane w zalecanych dawkach, nie powodują odczynów niepożądanych.

Zapytania z Google:

  • krwawnik
  • Krwawnik pospolity

Comments are closed.