Mięta (Mentha)

Jest to rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych  (Lamiaceae Lindl., wargowych), o silnym, charakterystycznym zapachu (nie zawsze jest to zapach “miętowy”). Mięta występuje głównie w strefie umiarkowanej półkuli północnej, a także w Australii i Tasmanii. Znanych jest ok. 40 gatunków (oraz duża ilość mieszańców międzygatunkowych), z czego w Polsce występuje 10.

Jest to roślina o liściach naprzeciwległych, jajowatych lub eliptycznych. Kwiaty ma drobne.
Mięta rośnie dziko zazwyczaj w pobliżu zbiorników wodnych, w rowach itp., niektóre gatunki i mieszańce są uprawiane na rabatach przydomowych ogródków lub w większych plantacjach.

Gatunki mięty występujące w Polsce to m.in.

  • mięta pieprzowa – mieszaniec międzygatunkowy,
  • mięta długolistna ,
  • mięta polna,
  • mięta nadwodna,
  • mięta okręgowa,
  • mięta kosmata (antropofit zadomowiony),
  • mięta kłosowa (antropofit zadomowiony),
  • mięta okrągłolistna (antropofit zadomowiony).


Jednym z najbardziej znanych gatunków jest

Mięta pieprzowa (Mentha piperata)

Mięta jest rośliną stosunkowo młodą, pojawiła się w końcu XVII wieku jako wynik krzyżówki międzygatunkowej w południowej Anglii. Rośliny o podobnym działaniu znane były już w starożytnej Grecji. Mięta jest uprawiana w całej Europie, a także w Ameryce Północnej i w Afryce. Miętę pieprzową można odróżnić od innych gatunków mięty po smaku. Po zgryzieniu liści mięty pieprzowej mamy w ustach uczucie chłodu.

Inne nazwy: miętkiew, miętkiewka.

Liście mięty i ulistnione szczyty pędów należy zbierać w czerwcu, gdy pojawią się pąki kwiatowe, ale zanim jeszcze mięta zakwitnie. Pędy ścinamy zostawiając ok. 5-10 cm łodygi nad ziemią. Suszenie powinno odbywać się w miejscach przewiewnych, ocienionych. Ususzone liście należy przechowywać w szczelnie zamkniętych pudełkach. Dla celów leczniczych należy wybierać liście zdrowe, bez śladów rdzy i szkodników.
Liście mięty zawierają olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest mentol, a ponadto garbniki, goryczki, kwasy organiczne i sole mineralne.

Olejek eteryczny mięty pieprzowej (liście mięty białej zawierają 0,25% olejku, mięty czarnej — 0,33%, mentolu — 45—70% i więcej) jest szeroko stosowany w przemyśle chemiczno-farmaceutycznym oraz spożywczym, w perfumerii, w produkcji likierów, wódek i słodyczy. W gospodarstwie domowym stosuje się liście i kwiaty mięty jako przyprawę do serów, sałat, zup, potraw mięsnych, rybnych i warzywnych, a także do aromatyzowania sosów, różnych napojów, win, nalewek, herbatek i octu. Ziele stanowi niezbędny składnik wielu potraw narodowych: ukraińskich, gruzińskich, ormiańskich i azerbejdżańskich. Miętę używa się przy wypieku różnego pieczywa i sporządzaniu kwasu chlebowego. W wielu rejonach Rosji usmażone w cukrze liście z białkiem jaj stanowią ulubiony przysmak dzieci. Sos miętowy (zawiera, oprócz mięty, cukier, owoce i marmoladę) jest pikantną przyprawą do dań mięsnych i warzywnych. Dodanie liści mięty do mleka zapobiega jego skwaśnieniu. Mięta jest dobrą rośliną miododajną; miód z mięty jest przezroczysty, bursztynowy, o zapachu miętowym i przyjemnym odświeżającym smaku. Wydajność nektaru z 1 ha przekracza 200 kg.
Najlepszy dla celów leczniczych olejek eteryczny produkowany jest w Mitcham (Anglia) i Piemoncie (Włochy). Światowa produkcja olejku eterycznego wynosi do 1,5 tys. ton rocznie, z czego obecnie USA dostarcza jedną trzecią, a Rosja jedną czwartą.
W celach leczniczych używa się liści, olejku eterycznego i mentolu. Najwięcej olejku eterycznego — w przeliczeniu na suchą masę — znajduje się w kwiatostanach (4—6%), w liściach 2,4—2,75%, a w łodygach — od ilości śladowych do 0,3%. Głównymi składnikami olejku są: o-menton, a-mentol, mentofuran, cyneol, limonen, tymol i in. Liście zawierają oprócz olejku kwas askorbinowy (do 25 mg%), karoten (do 40 mg%), rutynę (13,8 mg%), apigeninę, betainę, diosmetynę, kwas ursolowy i oleanolowy. Z mięty otrzymuje się napar i nalewkę z liści, wodę miętową, pastylki miętowe, olejek miętowy, mentol i in.

Mięta należy do ziół wszechstronnie działających. Związki czynne w niej zawarte pobudzają wytwarzanie soków trawiennych, soku żołądkowego i żółci, co ułatwia trawienie pokarmów. Zwiększa łaknienie, znosi nadmierne skurcze mięśni gładkich przewodu pokarmowego i dróg żółciowych, usuwa wzdęcia brzucha. Związki czynne mięty mają własności zabijania bakterii w przewodzie pokarmowym i drogach żółciowych. Mięta zwiększa ilość wydalanego moczu, ma działanie uspokajające i nieznacznie obniża ciśnienie krwi.

Napary mięty są stosowane jako napoje gaszące pragnienie u ludzi pracujących w wysokich temperaturach.
W leczeniu znalazł również zastosowanie wydestylowany z liści olejek miętowy, który działa podobnie jak liście mięty, a ponadto ma właściwości przeciwbólowe — znosi bóle stawowe i nerwobóle. Ze względu na działanie dezynfekujące dodawany jest do past do mycia zębów. Stosowany w postaci aerosolu ma silne właściwości bakteriobójcze. Może być używany do inhalacji w chorobach układu oddechowego, jak zapalenie oskrzeli i zapalenie zatok, zmniejsza także obrzęk błony śluzowej nosa. Olejek miętowy znalazł również zastosowanie w przemyśle spożywczym.

Zapytania z Google:

  • mięta
  • rodzaje mięty w polsce
  • yhs-002
  • mięta kosmata
  • gatunki mięty
  • mięta witaminy
  • gatunki mięty występujące w polsce
  • gatunki miety w polsce
  • kwiat miety
  • yhs-default

Comments are closed.