Rącznik pospolity (Ricinus communis)

Należy do rodziny o nazwie wilczomleczowate (Euphorbiaceae). Pochodzi prawdopodobnie ze wschodniej Afryki.
Dziś rącznik pospolity uprawiany jest na całej kuli ziemskiej na obszarach międzyzwrotnikowych i podzwrotnikowych jako roślina oleista. W obszarze śródziemnomorskim i na innych cieplejszych obszarach sadzony jako roślina ozdobna.

W strefie równikowej rącznik jest wieloletnim drzewem o wysokości 10-12 m ze zdrewniałym pniem. W strefie umiarkowanej jest jednoroczną rośliną zielną o wysokości 1-3 m.
Blaszka liściowa ma szerokość 1 m, jest 5 do 11-płatowa.
Kwiatostany u podstawy z męskimi kwiatami o żółtych pręcikach, w części szczytowej znajdują się kwiaty żeńskie o czerwonych znamionach.
Owocem jest torebka z 3 plamistymi nasionami.

Głównym surowcem pozyskiwanym z rącznika są nasiona. Przez wyciskanie na zimno otrzymuje się z nich olej.
Główne składniki to olej rycynowy, rycyna.

Olej rycynowy ma działanie przeczyszczające. Stosowany jest w przypadkach, w których pożądane jest stosunkowo szybkie wypróżnienie jelit. Działanie następuje po 6-10 godzinach.

Przy zbyt długim stosowaniu może wystąpić dyspepsja (potocznie niestrawność) i brak apetytu. Nasiona rącznika ze względu na zawartość rycyny są silnie toksyczne, dostępny w sprzedaży olej rycynowy nie zawiera rycyny.

Nie nadaje się do długotrwałego stosowania w przewlekłych zaparciach. Schorzenia dróg żółciowych.

W cywilizacjach starożytnych wyciskano z nasion rącznika olej i używano go do lampek oliwnych i do wyrobu plastrów. Drobno utłuczone nasiona miały zastosowanie jako środek przeczyszczający lub do okładów na krosty i piegi. Liście stosowano przy obrzękach, zapaleniu oczu i obrzmieniach piersi. Z czasem coraz częściej stosowano wyciskany olej jako środek przeczyszczający i przeciwrobaczy. Zewnętrznie stosowano go w postaci olejków do włosów i brylantyny.

Zapytania z Google:

  • rącznik pospolity

Comments are closed.