Szałwia lekarska (Salvia officinalis)

Należy do rodziny wargowych, występuje głównie w Europie Środkowej w cieplejszych okolicach, jako zdziczała lub uprawiana.

Szałwia jest półkrzewem o wysokości 0,5 do 1m, zdrewniała u podstawy, wydziela aromatyczny zapach.
Jej liście są szarofilcowate, grube i pomarszczone. Kwiaty mają kolor fioletowy, rzadko różowy lub biały. Okres kwitnienia przypada na miesiące maj i czerwiec.

Głównym surowcem używanym w celach leczniczych są wysuszone liście szałwii, zawierające nie mniej niż 1,5% olejku eterycznego.

Podstawowe składniki liści szałwii to olejek eteryczny (tujon), garbniki, gorycze, trójterpeny, steroidy, flawonoidy.

Ma działanie przeciwbakteryjne, grzybostatyczne, wirusostatyczne, ściągające, pobudzające sekrecję i przeciwpotne.
Zewnętrznie stosowana jest w stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła.
Wewnętrznie stosuje się ją w dolegliwościach dyspeptycznych, przy nadmiernym poceniu się zwłaszcza u gruźlików  i neurotyków. Poprawia pracę układu trawiennego, obniża poziom cukru  we krwi, a napary z szałwii łagodzą zapalenia gardła i skóry. Ponadto działa kojąco na depresję, zmęczenie, wyczerpanie.
Dzięki bakteriobójczym właściwościom stosuje się szałwię także zewnętrznie do płukania jamy ustnej, gardła, przy ropnym zapaleniu dziąseł, pleśniawce i przy anginie. Napar szałwii stosuje się także do okładów na rany, owrzodzenia żylakowate nóg a także jako dolewkę do kąpieli w chorobach reumatycznych, wysypkach i innych schorzeniach skórnych.
Herbatka z liści łagodzi i przeciwdziała biegunce, służy też do irygacji pochwy w upławach. Jest słabym środkiem przeciwgrzybiczym, oraz przeciwkaszlowym, łagodzącym dolegliwości występujące w okresie menopauzy, skutecznym w ślinotoku.
Napar z liścia szałwii powoduje zmniejszenie laktacji, co jest bardzo przydatne przy zapaleniach piersi, w ostateczności może doprowadzić do całkowitego zaniku pokarmu.

Przy przedawkowaniu lub długotrwałym zażywaniu wyciągów alkoholowych i czystego olejku eterycznego mogą wystąpić epileptyczne skurcze, tachykardia, uczucie gorąca i zawroty głowy, jest to spowodowane działaniem tujonu.

Olejek eteryczny i wyciągi alkoholowe nie powinny być zażywane w czasie ciąży.
Interakcje z innymi lekami nie są znane.

Już w przeszłości szałwia stosowana była w celach leczniczych, używane były także kwiaty i nasiona szałwii. Wino szałwiowe stosowano m.in. w dnie, kaszlu, kujących bólach w boku, w schorzeniach wątroby i macicy, przeciw wypryskom skórnym i do kąpieli parowych.
Medycyna ludowa stosowała szałwię w celu ułatwienia odstawienia dziecka od piersi (działanie hamujące laktację), obniżenia poziomu cukru we krwi, pobudzenia miesiączkowania.

Szałwia krzewiasta

(Salvia fruticosa, Salvia triloba)

Występuje głównie na obszarze śródziemnomorski od Sycylii po Kretę.

Jest półkrzewem o wysokości do 120 cm. Pędy są biało, przylegająco owłosione. Liście pojedyncze lub przeważnie z 1-2 parami klap bocznych. Poza bocznymi klapami pod względem innych cech gatunek ten jest bardzo podobny do szałwii lekarskiej.

Surowcem leczniczym pozyskiwanym z szałwii krzewiastej są tak jak w przypadku szałwii lekarskiej liście. Wysuszone powinny zawierać nie mniej niż 1,8% olejku eterycznego.

Główne składniki liści to olejek eteryczny (cyneol), garbniki, trójterpeny i flawonoidy.

Ten rodzaj szałwii ma działanie przeciwbakteryjne, hamuje rozwój grzybów i wirusów, działa ściągająco i pobudza sekrecję.
Zewnętrznie stosowana jest w zapaleniach błony śluzowej jamy ustnej i gardła.
Wewnętrznie w dolegliwościach dyspeptycznych.

Zapytania z Google:

  • Szałwia lekarska
  • szałwia
  • przedawkowanie szałwii
  • szałwia przedawkowanie
  • szalwia
  • Szałwia krzewiasta

Comments are closed.