Witaminy Zdrowia

Witaminy a choroby serca

Choroby serca są najczęstszą przyczyną zgonów w całym uprzemysłowionym świecie, występują pod różnymi postaciami. Najczęściej stwierdza się zakrzepicę naczyń wieńcowych, arytmię serca, nadciśnienie i przewlekłe choroby uszkadzające zastawki serca. Choroby serca mogą też być powiązane z chorobami tętnic wieńcowych, z których najbardziej powszechną jest miażdżyca. Choroba ta ma charakter postępujący i może mieć swój początek jeszcze przed okresem dojrzewania. Tętnice ulegają zwężeniu w wyniku odkładania się na ich ścianach oksydowanych tłuszczów w postaci twardych blaszek miażdżycowych, które ograniczają przepływ krwi. Utlenione tłuszcze hamują działanie enzymu syntetazy prostacykliny (PG 12), która w warunkach prawidłowych znajduje się w ścianach tętnic. W części ściany, w której poziom PG 12 spada, zaczyna się tworzyć skrzeplina. Krwinki czerwone uwięzione w skrzeplinie pękają i uwalniają żelazo i miedź. To stymuluje reakcje utleniania i przyczynia się do tworzenia skrzepu, który może się oderwać i wędrować po krwiobiegu, a w końcu ulokować się w naczyniu krwionośnym w mózgu, sercu lub płucach. W miażdżycy tętnic ograniczony przepływ krwi przez naczynia wieńcowe może prowadzić do niedoboru tlenu w sercu, stanu, który określa się terminem dusznica bolesna – angina pectoris. Jej objawami są trud­ności w oddychaniu, zawroty głowy, poty, tępy ból i ucisk w klatce piersiowej. Gdy przepływ krwi wraca do normy, w niedotlenionych tkankach ma miejsce reperfuzja krwi, która może spowodować powstanie w komórkach toksycz­nych wolnych rodników. Wolne rodniki wywołują wzrost poziomu utlenionych tłuszczów w blaszkach miażdżyco­wych. Wiele substancji przeciwutleniających dostarczanych w diecie może zabezpieczać przed szkodliwym działaniem wolnych rodników i zredukować uszkodzenie mięśnia se­rcowego. Substancje przeciwutleniające mogą również zapo­biec niewydolności mięśnia sercowego, jeśli zostaną podane w ciągu trzech godzin od momentu wystąpienia zawału ser­ca. W profilaktyce miażdżycy powinno się stosować dietę ubogą w tłuszcze, szczególnie tłuszcze nasycone, oraz dbać o
utrzymanie wysokiego poziomu związków przeciwutleniających w organizmie. W ten sposób można zapobiec lub osłabić proces tworzenia się blaszek miażdżycowych w tętnicach, a tym samym zapobiec powstawaniu skrzeplin w naczyniach krwionośnych i dalszym uszkodzeniom. Witaminy A, B6, C, E łącznie z beta karotenem, ubichinonem, selenem, cynkiem wpływają na ograniczenie szkodliwego działania wolnych rodników na tkanki serca i naczyń tętniczych. Ubichinon (koenzym Q10), jest bardzo ważnym związkiem zabezpieczającym komórki mięśnia sercowego. Przeprowadzono wiele badań mających na celu określenie poziomu związków przeciwutleniających w surowicy krwi i wykrycie ewentualnego powiązania między tym poziomem a możliwością wystąpienia choroby wieńcowej serca. Okazuje się, że im niższy poziom przeciwutleniaczy we krwi, tym większe ryzyko śmierci spowodowanej zawałem serca. Zawał serca określa się również terminem: niedokrwienna choroba serca łub choroba naczyń wieńcowych serca. Jest ona rezultatem blokady albo zwężenia jednego z naczyń wieńcowych, co ogranicza ilość krwi dostarczanej do serca, prowadzi do niedoboru tlenu i martwicy części tkanki mięśniowej serca – myocardium. Mięsień sercowy lepiej znosi niedobór tlenu oraz ponowny przepływ krwi przez niedokrwioną strefę, gdy organizm zawiera wystarczającą ilość przeciwutleniaczy.
Niemiarowość pracy serca może być spowodowana niskim poziomem potasu i magnezu we krwi. Badanie poziomu tych minerałów w surowicy krwi nie odzwierciedla ich praw­dziwych wartości, gdyż większość potasu i magnezu znaj­duje się wewnątrz komórek. W niektórych przypadkach po­danie magnezu może pomóc w poprawieniu rytmu serca; selen i witaminy B6 i E także działają pozytywnie na czyn­ności serca. Oleje pochodzące z ryb, zawierające kwasy EPA i DHA, są uważane za pomocne w zapobieganiu nie­którym chorobom serca. Oleje te są bogate w kwasy tłusz­czowe omega-3, których działanie polega na zmniejszeniu tendencji płytek krwi do tworzenia skrzeplin w naczyniach krwionośnych. Wydaje się, że obniżają one także poziom cholesterolu, tłuszczów i trój glicerydów we krwi. Oleje te znajdują się w tłustych rybach: śledziach, makrelach, tuń­czykach i łososiach. Ogólnie biorąc, zapobiegają one miaż­dżycy tętnic i zmniejszają możliwość tworzenia się we krwi skrzeplin blokujących naczynia krwionośne. U osób, któ­rych dieta jest bogata w tłuste ryby, rzadziej występują cho­roby serca, a w razie pojawienia się takiej choroby umieralność jest o wiele mniejsza.