Witamina B12 (kobalamina, cyjanokobalamina)

Rozpuszczalna w wodzie, skuteczna w bardzo małych dawkach. Powszechnie nazywana „czerwoną witaminą” („witaminą przeciwanemiczną”) lub cyjanokobalaminą, dostępną w formie witaminy B12, w tabletkach.
Ilość tej witaminy podaje się w mikrogramach (μg, mcg).
Jest to jedyna witamina zawierająca mikroelementy.
Nie zbyt dobrze wchłaniana z przewodu pokarmowego. Potrzebuje odpowiedniej ilości wapnia do prawidłowej absorpcji i właściwego działania w organizmie.
Dieta uboga w wit. B1 i bogata w kwas foliowy (np. dieta wegetariańska) często wywołuje niedobór wit. B12.
Właściwie funkcjonująca tarczyca wspomaga wchłanianie wit. B12.
Kobalamina występująca w codziennej diecie pochodzi głównie z produktów zwierzęcych, ponieważ pokarmy roślinne (z nielicznymi wyjątkami) jej nie zawierają.
Jako jedyna wśród witamin rozpuszczalnych w wodzie witamina B12 może być gromadzona w organizmie; aż trzy lata może zająć wyczerpanie zgromadzonych zapasów. Objawy niedoboru tej witaminy mogą pojawić się dopiero po 5 latach od wyczerpania jej zapasów w organizmie.
Kwasy i zasady, woda, światło słoneczne, alkohol, estrogeny i środki nasenne to “wrogowie” kobalaminy

Zalecana dawka dzienna
dla dorosłych wynosi 2 mcg, dla kobiet w ciąży 2,2 mcg, a dla matek karmiących 2,6 mcg.

Właściwości

  • Bierze udział w produkcji i regeneracji krwinek czerwonych, czyli zapobiega anemii.
  • Wspomaga metabolizm aminokwasu homo- cysteiny, obniżając ryzyko chorób serca.
  • Wspomaga wzrost i zwiększa apetyt u dzieci.
  • Przeciwdziała wyczerpaniu organizmu.
  • Utrzymuje w dobrej formie układ nerwowy.
  • Bierze udział w prawidłowym metabolizmie tłuszczów, węglowodanów i białek.
  • Łagodzi drażliwość.
  • Zwiększa zdolność koncentracji, poprawia pamięć i równowagę wewnętrzną.
  • Pomaga w zapobieganiu nowotworom wywołanym paleniem tytoniu.

Niedobór kobalaminy
Niedobór witaminy B12 powoduje nie tylko anemię złośliwą, ale również stany zapalne języka, zaburzenia układu nerwowego, np. utratę czucia i problemy z koordynacją ruchów. Przewlekły niedobór cyjanokobalaminy objawia się zmęczeniem, drażliwością utratą apetytu, biegunką, dolegliwościami żołądkowymi, problemami z sercem i krążeniem oraz żółknięciem skóry. Może również wystąpić nieprawidłowe miesiączkowanie, nieprzyjemny zapach ciała, zapalenie nerwów, drętwienie i mrowienie rąk i nóg.
Może doprowadzić do powstania anemii złośliwej, której dodatkowo towarzyszyć mogą zaburzenia umysłowe: utrata koncentracji, depresja, paranoja i rozdrażnienie. U wielu osób z tą chorobą stwierdzono patologiczny zapis impulsów elektrycznych EEG, który wskazuje na uszkodzenia mieliny na zakończeniach nerwów. Interesujące jest to, że 2% chorych psychicznie cierpi na anemię złośliwą.

Najlepsze źródła naturalne kobalaminy
Wątroba, wieprzowina, wołowina, jaja, mleko, ser, ryby.

Warto zapamiętać
Wegetarianie, którzy wykluczyli ze swojej diety jaja i produkty nabiałowe, wymagają suplementacji witaminy B12.
W przypadku osób regularnie pijących alkohol w znacznych ilościach, suplementacja witaminy B12 jest niezbędna.
Zaskakuje fakt, że osoby spożywające dużo białka również potrzebują dodatkowej porcji tej witaminy, która działa synergicznie z prawie wszystkimi pozostałymi witaminami z grupy B, a także z witaminą A, E i C.
W starszym wieku często upośledzone jest wchłanianie witaminy B12, więc osoby starsze mogą wymagać podawania jej w zastrzykach. W przypadku poważnego deficytu lub złego stanu zdrowia to właśnie w zastrzykach lekarze najczęściej uzupełniają brak kobalaminy.
Witamina B12 (jako część grupy witamin B) może poprawiać samopoczucie u kobiet w czasie i tuż przed miesiączką.

Dla ciekawych

Aktywna forma witaminy B12 nazywa się kobalamina. Terminem tym określamy grupę związków chemicznych, zawierających kobalt. Forma ta wytwarzana jest tylko przez mikroorganizmy (bakterie, wirusy, grzyby i drożdże).
Witamina B12 posiada najbardziej skomplikowaną strukturę chemiczną ze wszystkich witamin.
Niedobór witaminy B12, jest dość powszechny na całym świecie. Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych około 20%, a w Europie około 40% osób ma mały niedobór tej witaminy. W grupie ludzi narażonych na niedobór witaminy B12 znajdują się weganie, laktoowowegetarianie oraz ci, którzy spożywają mięso. Największe ryzyko niedoboru mają weganie oraz osoby starsze, a także osoby, którym wycięto dolną część jelita cienkiego. Niedobór może być spowodowany niedostatecznym spożyciem tej witaminy albo niedostateczną jej absorpcją (w przypadku osób starszych i ludzi z wyciętą częścią jelita). Według badań przeprowadzonych na przestrzeni lat wśród różnych środowisk, takich jak np. wyznawcy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego (zarówno wśród wegan jak i laktoowowegetarian), osób stosujących dietę makrobiotyczną, czy tak zwaną Natural Hygiene i Living Diet, niedobór witaminy B12, wynosił od 12 nawet do 94%. Wśród Adwentystów niedobór oszacowano na 53% wśród laktoowowegetarian i 60% do 89% wśród wegan.

Przypomnijmy, że niedobór witaminy B12 może spowodować wiele różnych problemów, z których niektóre są nieodwracalne. Należą tu między innymi: demencja, ataksja, atrofia nerwu wzrokowego, katatonia, psychozy, zmiany nastrojów, zawał mięśnia sercowego i zakrzepica żył, niedokrwistość megaloblastyczna oraz schorzenia neurologiczne, takie jak neuropatia, mielopatia (choroba rdzenia kręgowego), upośledzenie pamięci, depresja, atrofia mózgu, zmęczenie, zaniki pamięci i osłabienie. Generalnie uważa się, że krótkotrwały niedobór B12 nie powoduje zmian w układzie nerwowym. Nie mniej jednak długotrwały niedobór prowadzi do nieodwracalnych powikłań.

Nie prawdą jest, że witamina B12 znajduje się w fermentowanych produktach sojowych,  owocach, warzywach, oliwkach, zbożach, a nawet w wodzie. Witamina B12, (kobalamina) w organizmie człowieka przekształcana zostaje w dwie różne, biologicznie aktywne formy: metylokobalaminę i adenosylkobalaminę. Ponadto wyróżnia się cyjanokobalaminę — formę witaminy B12, często dodawaną do niektórych produktów, takich jak mleko sojowe. Cyjanokobalamina jest przekształcana w organizmie w aktywne formy witaminy.
Oprócz biologicznie aktywnych form, istnieją również pseudo-witaminy B12, które nie mają żadnej wartości dla organizmu człowieka. Są one produkowane przez niektóre organizmy, takie jak na przykład algi. Nieaktywne biologicznie formy witaminy B12, zostały znalezione także w niektórych produktach typu fermentowane produkty sojowe. Należy jednak zaznaczyć, że nieaktywne biologicznie formy witaminy B12 mogą przyczynić się do niedoboru tej witaminy w organizmie, ponieważ blokują normalny proces metaboliczny form biologicznie aktywnych.
Nie jest prawdą, jak twierdzą niektóre źródła, że symptomy niedoboru witaminy B12, nie są widoczne u wegetarian. Przeciwnie, osoby spożywające dietę opartą na produktach roślinnych
wykazują takie symptomy niezależnie od rejonu geograficznego, w jakim żyją. Badania pokazują niedobory zarówno u dorosłych i starszych wegetarian, u dzieci, a nawet u niemowląt karmionych piersią matek z niedoborem tej witaminy.

Przeprowadzone badania dowiodły, że bakterie w jelitach i jamie ustnej produkują witaminę B12, należy jednak pamiętać, że ta produkcja jest bardzo mała, a wręcz znikoma i nie powinna być brana pod uwagę przy bilansie tej witaminy.
Znaczne ilości B12 produkują bakterie w jelicie grubym, jednakże fakt iż jest ona absorbowana w jelicie cienkim dowodzi,że nie jest użyteczna dla człowieka. Należy również podkreślić, że obecność bakterii w jelicie cienkim może faktycznie przyczynić się do niedoboru tej witaminy, dlatego że B12 dostarczona z pożywieniem jest zużyta przez bakterie zanim zostanie zaabsorbowana do obiegu krwi. Nie jest prawdą, jak twierdzą niektóre źródła, że symptomy niedoboru witaminy B12, nie są widoczne u wegetarian. Przeciwnie, osoby spożywające dietę opartą na produktach roślinnych
wykazują takie symptomy niezależnie od rejonu geograficznego, w jakim żyją. Badania pokazują niedobory zarówno u dorosłych i starszych wegetarian, u dzieci, a nawet u niemowląt karmionych piersią matek z niedoborem tej witaminy.

Przyczyną, dla której mięso i produkty zwierzęce zawierają tę witaminę jest fakt, że zwierzęta są w stanie zaabsorbować ją z układu trawiennego, gdzie bakterie produkują jej znaczące ilości, np. 100 g krowiego mleka zawiera od 0.2 do 0.4 μg. W mleku, które było gotowane przez 2 do 5 minut, około 30% witaminy B12 jest zniszczone przez temperaturę, ok. 20 do 60% witaminy B12 pozostaje w serze zrobionym z tego mleka. Mięso, ryby i jaja zawierają trochę więcej B12 w porównaniu do mleka i nabiału.
Wysoka temperatura niszczy witaminę B12. Badania wykazały, że poddanie produktu, który zawiera witaminę B12 gotowaniu, smażeniu czy innej obróbce cieplnej spowodowało spadek zawartości tej witaminy od około 23, aż do prawie 97% w zależności od rodzaju produktu, temperatury i czasu.
Badania przeprowadzone w Norwegii sugerują, że witamina B12 z mięsa i jaj nie jest aż tak dobrze przyswajalna, jak z nabiału i ryb. Dlatego zwiększenie spożycia tych produktów mogłoby mieć niewskazane konsekwencje. Osoba spożywająca typową dla krajów zachodnich i Polski dietę złożoną z mięsa, wędlin i produktów mięsnych, spożywa dwa do trzech razy więcej witaminy B12 niż wynosi jej zapotrzebowanie.

B12 w produktach przyczepiona jest do białka. Po spożyciu witaminy B12 w pożywieniu, w żołądku kwas żołądkowy i pepsyna odłączają B12 z glikoproteiny, do której jest przyczepiona. To pozwala B12 powiązać się z tak zwanym „białkiem R”, które jest wytwarzane przez gruczoły ślinowe i żołądek. W jelicie cienkim enzymy trawienne produkowane przez trzustkę, trawią białka R, do których jest przyczepiona B12, CO Z kolei umożliwia jej przyczepie¬nie się do czynnika wewnętrznego (czynnik wewnętrzny jest rodzajem białka, wytwarzanym przez żołądek). Absorpcja następuje w tylnej części jelita cienkiego i wymaga receptorów, które odróżniają tylko witaminę B12 związana z czynnikiem wewnętrznym, a nie rozróżniają witaminy B12, która nie jest związana z tym czynnikiem. Witamina Br, z suplementów jest absorbowana w inny sposób, mianowicie przez proces zwany dyfuzją prostą. Szacuje się, że z suplementów absorbowany jest mniej niż 1% witaminy.

Jak badać poziom witaminy B12 w naszym organizmie
Poziom witaminy B12 może być zbadany na kilka sposobów, np.

  • sprawdzenie poziomu kwasu metylmalonowego w moczu. Podwyższony poziom oznacza niedobór tej witaminy (niewydolność nerek i zmniejszenie objętości wewnątrznaczyniowej mają również wpływ na poziom tego kwasu).
  • pomiar B12 w surowicy krwi. Są przynajmniej dwa testy, które mogą być używane do pomiaru poziomu B12 w surowicy krwi: analiza radioimmunologiczna i analiza mikrobiotyczna. Analiza radioimmunologiczna często może pokazać fałszywy pozytywny wynik, tylko dlatego, że mierzy ona nie tylko aktywne ale również nieaktywne rodzaje witaminy B12.
  • pośrednio oceniony po pomiarze homocystyny we krwi. Podniesiony poziom homocystyny może oznaczać niedobór witaminy B12,„ kwasu foliowego albo witaminy B1. W takim przypadku są przeprowadzane dodatkowe testy.

Oprócz suplementów i środków spożywczych dobrym źródłem witaminy B12, są tzw. nutritional yeast (drożdże odżywcze). Dwie czubate łyżeczki albo jedna czubata łyżka stołowa zawierają mniej więcej tyle tej witaminy, ile wynosi dzienne zapotrzebowanie.

Jak leczyć niedobór witaminy B12
Przede wszystkim musimy pamiętać, że poziom witaminy B12 w organizmie człowieka powinien zbadać lekarz. Należy również skonsultować z lekarzem tryb leczenia. Generalnie, niedobór witaminy B leczy się poprzez zastrzyki domięśniowe lub poprzez podawanie suplementów.

Suplementy CaliVita zawierające w swym składzie witaminę B12

Zapytania z Google:

  • witamina b12
  • wit b12
  • witamina b 12
  • b 12
  • wit b 12
  • vit b12
  • b12 witamina
  • vit b 12
  • wit b
  • witamina b-12

Comments are closed.